Σάββατο 21 Οκτωβρίου 2017

Η ναυμαχία τής Σαλαμίνας-Έσωσε την Ελλάδα και έθεσε τα θεμέλια τού Δυτικού Πολιτισμού

Η ναυμαχία τής Σαλαμίνας-Έσωσε την Ελλάδα και έθεσε τα θεμέλια τού Δυτικού Πολιτισμού

Συμπληρώθηκαν προχθές, Παρασκευή 29 Σεπτεμβρίου, 2.497 χρόνια από την περίφημη Ναυμαχία στην Σαλαμίνα (480 π.Χ.), η έκβαση τής οποίας στην ουσία καθόρισε την πορεία τής Ιστορίας και την γένεση τού Δυτικού Πολιτισμού!

 

Αν και δεν χρησιμοποιούμε εικασίες στην Ιστορική επιστήμη, είναι βέβαιο ότι μια ενδεχόμενη περσική νίκη θα σήμαινε την επικράτηση τού ανατολικού πνεύματος στην αδιαμόρφωτη ακόμη Ευρώπη και θα άλλαζε ριζικά τον ρου τής Ιστορίας!

Ο Άγγλος ιστορικός και δικηγόρος Ντόμινικ Σέλγουντ, με αφορμή την επέτειο τής ναυμαχίας, γράφει σε διθυραμβικό άρθρο του στην βρετανική εφημερίδα Telegraph: «Εάν η Δύση είχε γενέθλια, αυτά θα ήταν σήμερα!».

Ο Σέλγουντ χαρακτηρίζει την ναυμαχία τής Σαλαμίνας ως «επική» και τονίζει ότι είχε μεγαλύτερη επιρροή στον Δυτικό πολιτισμό από οποιαδήποτε άλλη μάχη στην ιστορία. Και συνεχίζει: «Η Σαλαμίνα σηματοδότησε την στιγμή που ένα κράμα αρχαίων ελληνικών πόλεων – κρατών, “πριόνισαν” την συντριπτική δύναμη τής Περσικής αυτοκρατορίας. Ως άμεσο αποτέλεσμα, η αθηναϊκή κουλτούρα ήταν σε θέση να ευδοκιμήσει και να εισέλθει σε μια χρυσή εποχή δημοκρατίας, φιλοσοφίας, τέχνης και δράματος, θέτοντας τα θεμέλια τής σύγχρονης Δύσης».

ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Παρά την ήττα τους στον Μαραθώνα το 490 π.Χ., επί Δαρείου, οι Πέρσες διατηρούσαν ισχυρό στρατό και ναυτική δύναμη που είχε τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών. Δέκα χρόνια αργότερα, ο γιος τού Δαρείου Ξέρξης στράφηκε και πάλι κατά τής Ελλάδας για να εκδικηθεί την ήττα τού πατέρα του.

Ενώ οι Έλληνες ταλανίζονταν από εσωτερικές διαμάχες, προσπάθησαν να συμμαχήσουν έναντι τού κοινού ισχυρού εχθρού, ιδιαίτερα οι νότιες ελληνικές πόλεις, η Αθήνα, η Σπάρτη και οι Κυκλάδες.

Μια πρώτη προσπάθεια προς υποστήριξη των βόρειων περιοχών, ήταν ένας μικρός στρατός Σπαρτιατών, με επίσης λίγους Βοιωτούς συμμάχους στα στενά των Θερμοπυλών. Πολέμησαν με γενναιότητα, αλλά σκοτώθηκαν όλοι, καταλείποντας ένα αιώνιο παράδειγμα ανδρείας.

Από τις Θερμοπύλες οι Πέρσες συνέχισαν την πορεία τους προς την Αθήνα. Οι Έλληνες αντελήφθησαν ότι δεν μπορούσαν να αντισταθούν σε μια τόσο μεγάλη δύναμη. Ο ηγέτης των Αθηναίων Θεμιστοκλής σκέφθηκε ότι η μοναδική ελπίδα νίκης βρισκόταν στη θάλασσα. Αν νικούσαν τον περσικό στόλο, ο εχθρικός στρατός θα υποχωρούσε από έλλειψη εφοδίων. Παρά τις ανησυχίες πολλών διαφωνούντων, ο Θεμιστοκλής έπεισε τους συμμάχους του να εγκαταλείψουν την ελληνική ενδοχώρα και να μεταβούν στην Σαλαμίνα. Εκεί παρέταξαν το ενωμένο ναυτικό τους κατά τού περσικού στόλου.

Ο Ξέρξης, αφού μπήκε ανενόχλητος στην Αθήνα, έστησε το στρατόπεδο του στην ξηρά και τοποθέτησε έναν χρυσό θρόνο σε μια πλαγιά τού Αιγάλεω με θέα προς τα νερά τής Σαλαμίνας, για να παρακολουθήσει την επικείμενη νίκη του...

Στο πολεμικό συμβούλιο των Ελλήνων, ο Σπαρτιάτης Ευρυβιάδης πρότεινε να μεταφερθεί η ναυμαχία στον Ισθμό τής Κορίνθου, με κύριο επιχείρημα ότι σε περίπτωση αποτυχίας θα μπορούσαν να καταφύγουν στο εσωτερικό τής Πελοποννήσου και να συνεχίσουν από εκεί τον αγώνα. Ο Θεμιστοκλής επέμενε στο αρχικό σχέδιο, διότι πίστευε ότι εάν οι μικρές ελληνικές δυνάμεις αγωνίζονταν σε ανοιχτή θάλασσα με τον τεράστιο περσικό στόλο δεν είχαν ελπίδα νίκης, ενώ αντίθετα ήταν ιδανικό το στενό τής Σαλαμίνας, όπου τα εχθρικά πλοία δεν μπορούσαν να αναπτυχθούν.

Στο συμβούλιο, η ένταση ξεπέρασε τα όρια και κατά τον Πλούταρχο, ο Ευρυβιάδης σήκωσε την ράβδο του να χτυπήσει τον Θεμιστοκλή. Εκείνος, τότε, τού αντέταξε το περίφημο: «Πάταξον μεν, άκουσον δε». Μάλιστα για να επιταχύνει την ναυμαχία με τέχνασμα ώθησε τους Πέρσες να αποκλείσουν την δίοδο προς τον Ισθμό. Στην κρίσιμη αυτή στιγμή, ο εξόριστος πολιτικός του αντίπαλος Αριστείδης έσπευσε στο πλευρό του να τον βοηθήσει, παραμερίζοντας τις όποιες διαφορές τους.

Έτσι το πρωί τής 29ης Σεπτεμβρίου 480 π.Χ., ο Ξέρξης έδωσε διαταγή να επιτεθούν τα πλοία του. Το περσικό ναυτικό, περί τα 1.000 πλοία, υπερείχε τού ελληνικού σε αναλογία τρία προς ένα. Ωστόσο, οι 370 ελληνικές τριήρεις ήσαν ταχύτερες και πιο αξιόμαχες. Το ίδιο και τα ελληνικά πληρώματα, που είχαν επίσης το πλεονέκτημα ότι γνώριζαν καλά τα ύδατα τής περιοχής.

Σε διάστημα οκτώ ωρών ο Ξέρξης είδε από τον θρόνο του το μισό σχεδόν ναυτικό του να καταλήγει στον βυθό τής θάλασσας. Οι ελληνικές απώλειες ήταν μόλις 40 πλοία. Ο Ξέρξης αναγκάσθηκε να επιστρέψει άπραγος και ταπεινωμένος στην Περσία...

Η νίκη των Ελλήνων οφείλεται κυρίως στο στρατηγικό δαιμόνιο τού Θεμιστοκλή, στον οποίο αποδόθηκαν εξαιρετικές τιμές. Όταν κάποτε προσήλθε στους Ολυμπιακούς Αγώνες ως θεατής, όλοι οι παρευρισκόμενοι τον αποθέωσαν ως σωτήρα τής Ελλάδος.

επιστροφή στην κορυφή