Πέμπτη 9 Απριλίου 2020 face book twitter you tube

25η Μαρτίου, η απαρχή για τον ευαγγελισμό του Γένους- Γράφει ο Σωτήρης Νικολακόπουλος(*)

25η Μαρτίου, η απαρχή για  τον ευαγγελισμό του Γένους- Γράφει ο Σωτήρης Νικολακόπουλος(*)

 

25η Μαρτίου 1821. Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου και ο Ευαγγελισμός της Αναστάσεως του Γένους. Και πέραν τούτων, ο συμβολισμός της απαρχής κάθε μεγάλου και ευγενικού αγώνος.

Αλλά ποιος μεγαλύτερος και ευγενέστερος αγώνας, απ’ αυτόν που γίνεται για την Ελευθερία; Διότι, το βαθύτερο νόημα της ανθρώπινης ζωής είναι η συνειδητή ανάπτυξη της Ελευθερίας. «Την Ελευθερία θα ψάλω - είπε ο ποιητής - που είναι τόσο προσφιλής, όσο τη νιώθει εκείνος, που γι’ αυτήν προσφέρει τη ζωή του». Διότι, η προσφορά της ζωής για την Ελευθερία, είναι αυτή η ίδια, η Αθανασία. Ελεύθερος είναι εκείνος, που δε νιώθει τη φθορά της ύλης, εκείνος, που προσφέρει πρόθυμα τη ζωή του για την Ελευθερία.

Και όπως τον παλιό καιρό στην Αθήνα – καθώς μας το περιγράφει ο Θουκυδίδης – κατά την ταφή των νεκρών του πολέμου, ανέβαινε ένας στο βήμα, για να εξάρει τις αρετές εκείνων που έπεσαν στον αγώνα, έτσι και τώρα, όπου υπάρχουν Έλληνες, τέτοιες ημέρες, συνηθίζεται να παίρνει κάποιος το λόγο, σε κάθε συνάθροιση Ελλήνων, για να υμνήσει τα έργα και τιμήσει τη μνήμη των αθανάτων νεκρών, που έπεσαν στον Ιερό Αγώνα για την Ελευθερία, αλλά και να εξάρει την έννοια της Ελευθερίας.

Ρήγας Βελενστινλής, Αλέξανδρος Υψηλάντης, Γρηγόριος Ε’, Αθανάσιος Διάκος, Μάρκος Μπότσαρης, Παπαφλέσσας, Οδυσσέας Ανδρούτσος, Γεώργιος Καραϊσκάκης και άλλοι, και άλλοι πολλοί… και όλοι εκείνοι οι άγνωστοι και ανώνυμοι αθάνατοι Ήρωες, που είναι τόσο περισσότερο επιφανείς, όσο είναι περισσότερο άγνωστοι και έχουν ολόκληρη τη Γη για τάφο… «Ανδρών γαρ επιφανών πάσα γη τάφος».

Η Ελευθερία υπάρχει μέσα στο αίμα, που τρέχει στις αρτηρίες των Ελλήνων. Και είναι πολύ φυσικό να υπάρχει, αφού οι Έλληνες είναι ο ευγενέστερος λαός, από τους αρχαίου χρόνους, κατά τους οποίους γαλουχήθηκε με το ιδανικό της Ελευθερίας και έμαθε ν’ αγωνίζεται γι’ αυτήν. «Εύδαιμον το ελεύθερον, το δ’ ελεύθερον το εύτολμον». Η Ελευθερία είναι αθάνατη Ιδέα, συνυφασμένη με την ιδιότητα του ανθρώπου. Είναι έννοια ηθική και ανόθευτη.

Το δημοτικό μας τραγούδι εκφράζει, κατά τον ωραιότερο τρόπο, τον πόθο του Έλληνα για την Ελευθερία:

«Μάνα σου λέω, δεν μπορώ, τους Τούρκους να δουλεύω,

Δεν ημπορώ, δεν δύναμαι, εμάλλιασ’ η καρδιά μου.

Θα πάρω το ντουφέκι μου, να πάω να γένω κλέφτης,

Να κατοικήσω στα βουνά και στις ψηλές ραχούλες,

Να ‘χω τους λόγγους συντροφιά, με τα θεριά κουβέντα,

Να ‘χω τα χιόνια για σκεπή, τους βράχους για κρεβάτι,

Να ‘χω με τα κλεφτόπουλα καθημερνό λημέρι.

Θα φύγω, μάνα, και μην κλαίς, μον’ δοσ’ μου την ευχή σου».

Κατά το τελευταίο τέταρτο του 18ου αιώνα, οι ιδέες, τις οποίες καλλιεργούσαν οι ελεύθεροι άνθρωποι και οι οποίες μετουσιώθηκαν στη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη, κατά τη μεγάλη Γαλλική Επανάσταση, επέδρασαν σε όλες τις ζωντανές ψυχές, ιδίως των Ελλήνων του Εξωτερικού. Τους αναζωπύρωσαν την αγάπη για την Ελευθερία και τους οδήγησαν σε πολιτική δράση για την αποτίναξη του Οθωμανικού ζυγού.

Έτσι είδαν το φως στο Παρίσι η «Εταιρία των Φιλόμουσων», και πολλές άλλες κινήσεις. Αλλά και η υπόδουλη Ελλάς δεν υστερεί. Εκδίδεται από ανώνυμο η «Ελληνική Νομαρχία», και ο Ρήγας Βελεστινλής εξαπολύει το σάλπισμα της Λευτεριάς:

«Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή,

παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή».

Το 1814, τρεις Έλληνες πατριώτες, απλοί έμποροι, αλλά ελεύθεροι ο Νικόλαος Σκουφάς, ο Αθανάσιος Τσακάλωφ και ο Εμμανουήλ Ξάνθος, ιδρύουν στην Οδησσό τη Φιλική Εταιρία, μια μυστική πολιτική επαναστατική οργάνωση, η οποία απλώνει τα δίχτυα της σε όλες τις ψυχές του Γένους, ενσαρκώνει τους πόθους όλων των Ελλήνων και ξεκινάει το αθάνατο ’21.

ΤΑ ΥΠΟΜΝΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΩΝ ΠΑΤΡΩΝ ΓΕΡΜΑΝΟΥ

Ας δούμε τι γράφει ο Παλαιών Πατρών Γερμανός στην αρχή του έργου του «Υπομνήματα». Είναι αξιοσημείωτη η επιγραμματικότητα και η οξεία κρίση, με τις οποίες περιγράφει συνοπτικά την πολιτική κατάσταση της εποχής: (Μεταφέρω αυτούσιο το κεφάλαιο)

Το Ελληνικό Έθνος, αφ’ ού υπέκυψεν εις τον βάρβαρον και σκληροτατον ζυγόν της Οθωμανικής τυραννίας, υστερήθη όχι μόνον την ελευθερίαν του, αλλά και παν είδος μαθήσεως, και κατήντησε να μη γνωρίζη ουδέ την πάτριόν του γλώσσαν, εκτός ολίγων τινών πεπαιδευμένων, όπου κατά καιρούς ήκμασαν, των οποίων τα Συγγράματα μαρτυρούσι της είς τας μαθήσεις πρόοδον τους. Και ήτον ενδεχόμενον να εκλείψη διόλου από το Έθνος η Ελληνική Γλώσσα, εάν δεν της διέσωζεν η Εκκλησία, προς ήν οφείλεται και κατά τούτο ευγνωμοσύνη.

Προς δε τον ΙΗ’ Αιώνα άρχισαν οι Ελληνες να ανακύπτωσι, και να ανακαλώσι τας προγονικάς Μούσας, ώστε βαθμηδόν εξηπλώθη εις πολλά μέρη της Ελλάδος η παράδοσις των εγκυκλίων Μαθημάτων, και τα φώτα της μαθήσεως διεδόθησαν εις πολλούς ότε οι Έλληνες, πεφωτισμένοι οπώσουν, ησθάνθησαν βαρύτερον τον ζυγόν, και ενθυμούμενοι της προπατορικήν ευγένειαν, εστέναζον βαθέως μη δυνάμεμοι να τον αποτινάξωσι· διότι αι Μοναρχίαι της Ευρώπης, ωφελούμεναι εις τα συμφέροντά τους εκ της βαρβαρότητος και αμαθείας της Οθωμανικής Δυναστείας, υπερασπίζοντο την ύπαρξιν του Κράτους τούτου και δεν εσυγχώρουν να ενοχληθή η ακεραιότης του. Και συνεχίζει ο Παλαιών Πατρών Γερμανός:

Η Πελοπόννησος επανέστη άπαξ, ελπίζουσα εις την υποσχόμενην υπεράσπισην της Ρωσσίας, ήτις τότε επολέμει την Οθωμανικήν δύναμιν· αλλ’ αφ’ ού τα ίδια συμφέροντα της Ρωσσίας εμορφώθησαν κατά τον σκοπόν της, και ειρήνευσε μετά των Οθωμανών, οι Πελοποννήσιοι εγκατελείφθησαν με τας κενάς και ανυπάρκτους λέξεις της αμνηστίας εις την διάκρισιν των των Τυρράννων τους, οίτινες, αφ’ ού εφόνευσαν και ηχμαλώτισαν πολλούς εξ ευτών, τους λοιπούς καθυπέβαλον εις ζυγόν βαρύτερον του πρώου, εκτός τινών κατά μέρος Καπιταναίων, οίτινες με ολιγίστους ανθρώπους, περιφερόμενοι εις τα όρη ως λησταί, και ακαταπαύστως σχεδόν πολεμούμενοι και πολεμούντες τους Τούρκους, ουδέποτε υπετάγησαν εις την εξουσίαν τους. Τοιούτοι Καπιταναίοι περιεφέροντο και εις τα μέρη της Ηπείρου, της Ακαρνανίας, της Βοιωτίας, της Θεσσαλίας, και Μακεδονίας, οίτινες πολλάκις κατά καιρούς έδειξαν αξιέπαινον ανδρείαν εναντίον των καταδιωκόντων αυτούς Οθωμανών.

Μόλις περί τα τέλη του ΙΗ’ Αιώνος ανεφάνη εις τολμηρός ανήρ, Ρήγας ονομαζόμενος, από το Βελεστίνον της Θεσσαλίας, όστις εστοχάθη να ενσπείρη γενικώς εις το Έθνος των Ελλήνων, τον ενθουσιαμόν της Ελευθερίας, και επέτυχε να εφελκύση πολλούς και εκλεκτούς μεθ’ εαυτού συμφώνους εις το σχέδιον, το οποίον συνέθεσε περί της κατά του τυράννου επαναστάσεως, και περιφερόμενος εις τα μέρη της Ευρώπης, εφαντάζετο να κατορθώση την εις τούτο υπεράσπισιν μιας Ευρωπαϊκής Δυνάμεως. Αλλά τέλος πάντων ανακαλύψασα το τοιούτον η Αουστριακή Διοίκησις, παρέδωκεν αυτόν τε και άλλους τινάς οπαδούς του εις τας τυραννικά χείρας των Οθωμανών, οίτινες τους κατέσφαξαν.

Και αυτοί μεν οι αείμνηστοι απέθανον· ο δε υπέρ ελευθερίας σπινθήρ δεν εσβέσθη εις τας καρδίας των Ελλήνων, αλλά μετά καιρόν τινα τον ανεζωπύρησαν Έλληνες τινες εις την Ρωσσίαν διατριβόντες, οίτινες εσύνθεσαν εν είδος Εταιρίας, εις την οποίαν εισήγαγον, όσους εγνώρισαν έχοντας πνεύμα φιλελεύθερον, και δια μέσου απεσταλμένων εις διάφορα μέρη της Ελλάδος συνήνωσαν εις τον σκοπον τούτον άπαντας σχεδόν τους προκρίτους και αρίστους των Ελλήνων· και μάλιστα εις την Πελοπόννησον ουδείς των επισήμων Αρχιερέων, και Προεστώτων και λοιπών Προκρίτων έμεινεν αμύητος.

 

Έτσι άρχισε η Επανάσταση. Και η παντοδύναμη της Ελευθερίας αγάπη παρορμά τους αγωνιστές του ’21 στις υπέρτατες θυσίες.

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, εγκαταλείποντας την επίζηλη θέση του υπασπιστού του Τσάρου στην αυλή της Πετρουπόλεως, διαβαίνει επαναστάτης τον Προύθο και πεθαίνει σε Αυστριακή φυλακή. Πεντακόσιοι Ιερολοχίτες, νέοι σπουδαστές, άπειροι της σκληρότητας του πολέμου, εγκαταλείπουν τα μαθήματά τους και πέφτουν στο Δραγατσάνι, πραγματοποιώντας το νόημα των Πανεπιστημιακών τους σπουδών. Ο Παπαφλέσσας ξεσηκώνει το Μωριά. Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός υψώνει στην Αγία Λαύρα το λάβαρο του Αγώνα. Οι Τούρκοι συλλαμβάνουν και κρεμούν τον Πατριάρχη Γρηγόριο Ε’, καθώς και άλλους σεβάσμιους Μητροπολίτες. Επακολουθούν σφαγές, ολοκαυτώματα, ερημώσεις.

Ο ατρόμητος Κανάρης πυρπολεί την τουρκική ναυαρχίδα. Ο Αδ.·. Θεόδωρος Κολοκοτρώνης καταστρέφει της στρατιά του Δράμαλη. Ο Μάρκος Μπότσαρης σκοτώνεται στο Καρπενησι. Ο Καραϊσκάκης σκοτώνεται στην Αθήνα. Οι Έλληνες πολεμούν πάντοτε σαν ήρωες. Το Ελληνικό αίμα ποτίζει αφθόνως το αειθαλές της Ελευθερίας δένδρο, τόσο γνώριμο στην Ελληνική χλωρίδα.

TO ΡΕΥΜΑ ΤΩΝ «ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ»

 

Οι ελεύθεροι και πνευματικοί άνθρωποι της Ευρώπης συγκινούνται βαθύτατα από τους αγώνες των Ελλήνων. Πολλοί σπεύδουν στο πλευρό των μαχόμενων αγωνιστών της Ελευθερίας, προσφέροντας προθύμως τις ανέσεις τους και τη ζωή τους για την Ελλάδα, που είναι η παγκόσμια Μητέρα όλων των πνευματικών ανθρώπων. Έτσι, δημιουργείται και πλαταίνει το ρεύμα των «Φιλελλήνων». Εξ’ άλλου, οι πλούσιοι Έλληνες δεν σκέπτονται να επωφεληθούν από τις πολεμικές περιστάσεις για να επαυξήσουν τα πλούτη του, αλλά σπαταλούν την περιουσία τους για τον Εθνικό αγώνα, για την Ανάσταση του Γένους.

Έτσι, οι αγώνες και οι θυσίες των ηρώων του ’21. παρά την λυσσώδη αντίδραση των ισχυρών της Γης και των υπηρετών της απολυταρχίας και καταδυναστεύσεως, επιβάλλουν την αναγνώριση ενός τμήματος της Ελληνικής Γης, ως ανεξάρτητου Κράτους. Η Ελλάς αναγεννιέται, όπως ο μυθολογικός φοίνιξ, από την τέφρα του.

Απ’ τα κόκκαλα βγαλμένη

Των Ελλήνων τα ιερά,

Και σαν πρώτα ανδρειωμένη,

Χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά !

 

 

*O Σωτήρης Νικολακόπουλος, είναι ποιητής, δοκιμιογράφος και μέλος του Κύκλου Ποιητών και της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών 

επιστροφή στην κορυφή

Χρησιμοποιούμε cookies για τη βελτιστοποίηση των υπηρεσιών που προσφέρουμε και την εξατομίκευση της παρουσίασης των διαφημίσεων που βλέπετε κατά τη χρήση αυτού του ιστότοπου. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα privacy policy.

  I accept cookies from this site.
EU Cookie Directive plugin by www.channeldigital.co.uk